İşletmelerin büyümesi, üretim kapasitelerini artırması ve teknolojilerini yenilemesi için yapılan yatırımlar, devlet tarafından çeşitli mekanizmalarla desteklenmektedir. Bu desteklerin en önemlilerinden biri de Yatırım Teşvik Belgesi (YTB) kapsamında sağlanan KDV İstisnası ve bu işlemlerden doğan KDV İadesi hakkıdır.

Bu yazımızda, teşvikli yatırım mallarının alımında KDV istisnasının nasıl uygulandığını ve satıcı firmalar için KDV iade süreçlerinin işleyişini ele alacağız.

Teşvikli Yatırım Malı ve KDV İstisnası Nedir?

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 13/d maddesi gereğince, Yatırım Teşvik Belgesi sahibi mükelleflere belge kapsamındaki makine ve teçhizat teslimleri KDV’den istisna tutulmuştur.

Bunun anlamı şudur: Eğer firmanızın bir Yatırım Teşvik Belgesi varsa ve bu belgenin ekinde yer alan "Makine ve Teçhizat Listesi"ndeki bir makineyi satın alacaksanız, satıcıya KDV ödemezsiniz.

Hangi Mallar Bu Kapsama Girer?

Her türlü alım bu istisnadan yararlanamaz. İstisnanın uygulanabilmesi için alınan malın şu şartları taşıması gerekir:

1. Makine ve Teçhizat Olması: Üretim faaliyetinde kullanılan, amortismana tabi iktisadi kıymet niteliği taşımalıdır. (Sarf malzemeleri, yedek parçalar vb. kapsam dışıdır.)

2. Belge Eki Listede Yer Alması: Alınacak makinenin, Yatırım Teşvik Belgesi eki listesinde açıkça tanımlanmış olması gerekir.

3. Yeni Olması: Kural olarak makinelerin "yeni" olması esastır (İthal edilecek kullanılmış makineler için özel izinler gerekebilir).

​

Süreç Nasıl İşler?

Yatırımcı ve satıcı arasında gerçekleşen bu süreç, günümüzde büyük oranda E-TUYS (Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi) üzerinden yürütülmektedir.

1. Tanımlama: Yatırımcı (alıcı), sistemi kullanarak satıcı firmayı E-TUYS üzerinde yetkilendirir ve alacağı makineyi sistem üzerinden eşleştirir.

2. İstisna Yazısı: Sistem üzerinden, söz konusu makinenin KDV istisnasından yararlanabileceğine dair bir barkodlu belge/yazı oluşturulur.

3. Fatura Düzenleme: Satıcı firma, faturayı düzenlerken KDV hesaplamaz ve faturaya "3065 sayılı KDV Kanunu'nun 13/d maddesi gereğince KDV'den istisnadır" şerhini düşer.

Satıcı Firmalar İçin KDV İadesi (Yüklenilen KDV'nin İadesi)

Buraya kadar olan kısım genellikle "yatırımcıyı" (alıcıyı) ilgilendirir. Ancak makineyi satan firma, malı KDV'siz sattığı için, o malı üretirken veya satın alırken ödediği KDV (Yüklenilen KDV) üzerinde kalır.

Devlet, satıcı firmaya şunu söyler: "Sen devletin teşvik politikasını desteklemek için KDV almadan satış yaptın. Bu mal için yüklendiğin ve indirim yoluyla gideremediğin KDV'yi benden nakden veya mahsuben geri isteyebilirsin."

Satıcı firmaların KDV iadesi talep edebilmesi için şu adımları izlemesi gerekir:

• Tam Tasdik veya Teminat: İade tutarına bağlı olarak Yeminli Mali Müşavir (YMM) raporu veya teminat mektubu gerekebilir.

• İade Listeleri: İndirilecek KDV listesi, Yüklenilen KDV listesi ve Satış Faturaları listesi sisteme yüklenmelidir.

• Mahsup veya Nakit İade: Satıcı, alacağını vergi/SGK borçlarına mahsup ettirebilir veya nakit olarak talep edebilir.

İmalat Sanayiine Yönelik İnşaat İşlerinde KDV İadesi

Sadece makine teçhizat değil, zaman zaman yürürlüğe giren geçici maddelerle (örneğin Geçici Madde 37), imalat sanayiinde kullanılmak üzere yapılan inşaat harcamaları için de yüklenilen KDV'nin iadesi mümkün olabilmektedir. Bu, yatırımcıların inşaat maliyetlerini düşüren çok önemli bir teşviktir. Bu konuda güncel yasal düzenlemelerin mali müşaviriniz tarafından takip edilmesi kritiktir.

Neden Profesyonel Destek Almalısınız?

Teşvikli işlemler, hatalı uygulandığında cezai yaptırımları ağır olan süreçlerdir. Özellikle:

• Global listenin doğru takip edilmesi,

• E-TUYS sistemindeki girişlerin hatasız yapılması,

• Satıcı tarafındaysanız, yüklenilen KDV listelerinin mevzuata uygun hazırlanması,

• KDV iade dosyalarının eksiksiz oluşturulması,

uzmanlık gerektirir.

Bursa ve çevresindeki yatırımlarınızda, Yatırım Teşvik Belgesi süreçlerinin yönetimi ve KDV iadesi işlemleriniz için Sesa Mali Müşavirlik olarak yanınızdayız. Yatırımınızı riske atmayın, süreçlerinizi profesyonel ellere teslim edin.